Wentylacja mechaniczna

Wentylacja mechaniczna jest niezwykle istotna zarówno w OIT jak i RM. Chyba pierwsze skojarzenie zawsze jest takie – respirator – intensywna terapia. Również w pracy ZRM zdarza się, że zaintubowany pacjent wymaga podłączenia respiratora, chociażby z powodu braku rąk do pracy (w zespołach 2-osobowych) lub długiego transportu.

Krótkie wprowadzenie

Wentylacja mechaniczna jest potrzebna w stanach, gdy wysiłek oddechowy pacjenta nie jest wystarczający do zapewnienia odpowiedniej wymiany gazowej w płucach. Wentylacja płuc polega na ciągłym wykonywaniu wdechów i wydechów pomiędzy powietrzem atmosferycznym, a pęcherzykami w płucach. Fizjologicznie przepływ gazów odbywa się zawsze z miejsca o wyższym ciśnieniu do ciśnienia niższego.

Podczas spadku ciśnienia w klatce piersiowej (skurcz mięśni wdechowych) powietrze dostaje się do pęcherzyków. W wentylacji za pomocą aparatury ruch powietrza w kierunku pęcherzyków jest możliwy dzięki wytworzeniu dodatniego ciśnienia w drogach oddechowych (najwyższa wartość pod koniec wdechu). Wydech zarówno w wentylacji mechanicznej jak i oddychaniu spontanicznym jest bierny.

Respiratoterapia

To całkowite albo częściowe wykonywanie pracy przez respirator, który wywołuje lub zwiększa przepływ gazów przez płuca, co pozwala na wymianę gazową. Można go porównać do sztucznego, dodatkowego mięśnia oddechowego. Oczywiście respiratoterapia ma wiele skutków niepożądanych, dlatego aby zastosować wentylację mechaniczną powinny zostać spełnione określone kryteria:

  • oddechy/min. >35
  • pO2 <50 mmHg (przy FiO2=0,21) i pO2 <60 mmHg (tlenoterapia)
  • pCO2 > 55mmHg
  • kwasica oddechowa pH <7,2
  • różnica pO2 i FiO2 <200

Metody wentylacji

W celu wywołania efektywnego wspomagania oddechu należy określić, na ile pacjent jest wydolny do oddychania, a jaką część ma przejąć respirator. Należy wybrać sposób wspomagania oddechu, ustawić odpowiednie parametry, aby zapewnić objętość oddechową odpowiednią dla pacjenta, wentylację minutową oraz dostateczne utlenowanie tkanek. Zarówno wentylacja kontrolowana, jak i wspomagana to wentylacje ciśnieniem dodatnim.

CMV

Kontrolowana wentylacja mechaniczna to całkowite zastąpienie oddechu pacjenta przez respirator. Tu wyróżnia się wentylacje:

  • objętościowo-zmienną (VCV) – dostarczanie ustalonej objętości bez względu na ciśnienie panujące w drogach oddechowych
  • ciśnieniowo-zmienną (PCV) – dostarczanie powietrza do płuc pod stałym ciśnieniem
SV

Wspomagana wentylacja, która jest stosowana w momencie, gdy pacjent może wykonać oddech, ale potrzebuje odpowiedniego „rozrusznika” w respiratorze. Oddech generowany przez respirator jest połączony z wysiłkiem oddechowym chorego. Pozwala stopniowo zwiększać wysiłek pacjenta i SV stosuje się przy odzwyczajaniu od respiratora.

SIMV

To połączenie oddechu spontanicznego i wentylacji mechanicznej. Oddechy, które są wymuszone synchronizują się z wysiłkiem oddechowym pacjenta i zapewniają minimalną wentylację minutową.

PEEP

Nie od dziś wiadomo, że tlen ma także toksyczne działanie na organizm człowieka. PEEP, czyli wentylacja z dodatnim ciśnieniem końcowowydechowym jest jednym ze sposobów ograniczania zwiększania tlenu w mieszaninie oddechowej.

Zawartość tlenu w mieszaninie wdechowej przekraczającą 60% tlenu przez dobę może wywierać na organizm działanie niepożądane.

W trybie PEEP przez cały czas w drogach oddechowych panuje ciśnienie dodatnie, w efekcie czego dodatkowa objętość mieszaniny oddechowej pozostaje w płucach, zwiększając czynnościową pojemność zalegającą (FRC) – zwiększa się powierzchnia wymiany gazowej.

PEEP a CPAP

CPAP, czyli ciągłe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych nie jest sposobem wentylacji. Faktycznie utrzymuje w układzie oddechowym ciągłe dodatnie ciśnienie, ale podczas samoistnego oddechu pacjenta i jest metodą wspomagania oddychania spontanicznego poprzez utrzymanie FRC w przeciwieństwie do PEEP, którego używa się w odniesieniu do wentylacji mechanicznej.

Działania niepożądane wentylacji

  1. zmniejszenie powrotu żylnego i spadek minutowy serca (zwiększone ciśnienie w klp)
  2. spadek perfuzji nerek i wątroby
  3. wzrost ICP (utrudniony odpływ krwi żylnej z mózgu)
  4. barotrauma – duże ciśnienia w drogach oddechowych
  5. wolutrauma – duże objętości oddechowe (uraz rozciągowy)
  6. VAP – wentylacyjne (kiedyś „respiratorowe”) zapalenie płuc

Oczywiście wentylacja mechaniczna to zagadnienie o wiele szersze, jednak warto znać podstawowe parametry i strategie leczenia niewydolności oddechowej. Przydatne jest to na pewno w ratownictwie medycznym, a w OIT – niezbędne. Pamiętać należy, że konieczne jest monitorowanie wentylacji, w tym:

  • wymiany gazowej (gazometria, pulsoksymetria, kapnometria)
  • mechaniki oddychania (opór gazów i podatność płuc)
  • respiratora (ustawione parametry)

Pacjenci, których stan uległ poprawie są stopniowo odzwyczajani od respiratora, tak, aby mogli oddychać całkowicie samodzielnie, bez objawów zmęczenia i bez wspomagania.

Advertisements

2 thoughts on “Wentylacja mechaniczna

  1. Jakie wartości powinien wskazywać respirator aby bezpiecznie odłączyć pacjenta? Do jakich parametrów dążyć? MVexp, TVexp, RR, RSBI, FiO2 (%), PEEP, Psupp, RAW (cmH2O/l/s)?

    Lubię

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s