Od objawów do diagnozy – przegląd słynnych nazwisk

Stawianie diagnozy przez ratowników medycznych i pielęgniarzy jest niezwykle ważne do wdrożenia odpowiedniego leczenia, szczególnie w pracy ZRM. Oczywiście nie sposób przedstawić wszystkich charakterystycznych symptomów chorób, bo trzeba byłoby przepisać całą księgarnię/bibliotekę.

Przygotowałem poniżej listę objawów z różnych dziedzin medycyny. Ale jedynie te, których nazwy pochodzą od chlubnych ich stworzycieli. Przede wszystkim dlatego, że lubią uciekać z pamięci, szczególnie, że to wyliczanka nazwisk wybitnych medyków. Jednocześnie wybrałem te eponimy, które według mnie są najważniejsze/najciekawsze i istotne w praktyce klinicznej zespołów, które spotykają się z pacjentami w różnych okolicznościach.

Choroby wewnętrzne

Beck – nadmierne wypełnienie żył szyjnych, hipotensja i stłumienie tonów serca. Tzw. triada jest charakterystyczna dla pourazowej tamponady serca.

Kussmaul – nadmierne wypełnienie i brak zapadania się żył szyjnych w czasie wdechu. Występuje w zapaleniu osierdzia i niewydolności serca.

Levin – objaw występujący u chorych po OZW lub z niestabilną dławicą piersiową, polegający na wskazywaniu mostka zaciśniętą pięścią podczas opisywania lokalizacji bólu.

Chirurgia

Blumberg – ostry, silny ból w czasie gwałtownego zwolnienia ucisku brzucha przy braku bolesności lub słabą bolesnością podczas delikatnego ucisku. Objaw charakterystyczny w zapaleniu otrzewnej.

Charcot – ból w prawym górnym kwadrancie brzucha, żółtaczka i gorączka z dreszczami (tzw. triada). Występuje w ostrym zapaleniu dróg żółciowych.

Chełmoński – wystąpienie bólu po położeniu dłoni na prawym łuku żebrowym, następnie uderzając w nią pięścią drugiej ręki. Objaw dodatni świadczy o zapaleniu pęcherzyka żółciowego, często w przebiegu kamicy żółciowej.

Clairmont – ściszenie szmeru pęcherzykowego po stronie lewej ze stłumieniem wypuku. Objaw może występować w OZT u chorych z wysiękiem opłucnowym.

Cullen – zasinienie okolicy pępka (wybroczyny/martwica podskórna) spowodowane krwotocznym zapaleniem trzustki.

Dunphy – objaw kaszlowy, który polega na bólu brzucha w trakcie kaszlu. Świadczy o przejściu procesu zapalnego na otrzewną ścienną. Spotykany, np. w zapaleniu wyrostka robaczkowego.

Goldflam – wywołany przez uderzanie pięści badającego w grzbiet rozwartej ręki, która powinna zostać przyłożona w okolicy kręgosłupowo-żebrowej. Dodatni może świadczyć o chorobie nerki, np. kamicy nerkowej.

Jaworski – ból spowodowany podnoszeniem prawej kończyny dolnej w rzucie wyrostka robaczkowego. Występuje w zapaleniu wyrostka robaczkowego.

Grey-Turner – objawy wynaczynienia krwi do tkanki podskórnej w okolicy lędźwiowej. Rzadki objaw charakterystyczny dla OZT.

Halsted – sinica obwodowych części ciała i marmurkowatość skóry. Występuje w OZT.

Homans – grzbietowe zgięcie stopy, przy wyprostowanym kolanie, powoduje ból łydki. Objaw dodatni może świadczyć o zakrzepicy żył głębokich.

Kehr – ból okolicy lewego barku przy próbie położenia się przez pacjenta. Objaw spotykany przy pęknięciu śledziony i wytworzeniu się krwiaka podtorebkowego śledziony.

Murphy – badanie tego objawu wykonuje się w pozycji leżącej i polega na położeniu dłoni w okolicy podżebrowej prawej w rzucie pęcherzyka żółciowego i nakazanie wykonania przez badanego głębokiego wdechu. Jeśli badany przerwie wdech, co spowodowane jest bólem objaw jest dodatni. Charakterystyczny dla kamicy pęcherzyka żółciowego.

Loeffler – zaczerwienienie twarzy wywołane uwolnieniem substancji naczynioruchowych. Objaw spotykany w zapaleniu trzustki.

Reynold – objawy jak w triadzie Charcota z dodatkowym występowaniem zaburzeń świadomości i wstrząsu (tzw. pentada). Zespół objawów w ostrym zapaleniu dróg żółciowych.

Rowsing – ból nad prawym talerzem biodrowym przy ucisku w lewym podbrzuszu. Rzadki objaw w ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego.

Neurologia

Babiński – odruchowe wyprostowanie palucha ze zgięciem grzbietowym spowodowane drażnieniem zewnętrznej bocznej krawędzi stopy. Objaw fizjologiczny u dzieci do 2 roku życia i świadczy o uszkodzeniu układu piramidowego.

Cushing – bradykardia, zaburzenia oddechowe i hipertensja. Tzw. triada jest charakterystyczna dla wzmożonego CPP, np. w obrzęku mózgu.

Lasegue – ograniczenie ruchu do góry kończyny dolnej u pacjenta, który leży w pozycji horyzontalnej. Próba wykonania tej zmiany pozycji powoduje ból. Jest charakterystyczny dla rwy kulszowej.

Romberg – objaw polegający na utracie równowagi podczas stania ze złączonymi stopami i z zamkniętymi oczami. Może świadczyć o uszkodzeniu mózgu.

Objawy oponowe:

Amoss – pacjent nie jest w stanie samodzielnie usiąść bez podparcia się do tyłu szeroko rozłożonymi rękami.

Brudziński – karkowy: bierne przygięcie głowy do klatki piersiowej wyzwala zgięcie kończyn dolnych w stawach kolanowych i biodrowych; policzkowy: ucisk na policzek (okolice kości jarzmowej) powoduje uniesienie i zgięcie przedramion; łonowy: uciśnięcie (silne) spojenia łonowego powoduje zgięcie kończyn dolnych w stawach biodrowych i kolanowych.

Kernig – w pozycji leżącej prób zgięcia kończyny dolnej w stawie kolanowym (przy zgięciu w stawie biodrowym) powoduje zwiększenie napięcia mięśni i silny opór, który sprawia, że niemożliwe jest wyprostowanie kończyny.

Inne

Battle – krwiak podskórny zlokalizowany ponad wyrostkiem sutkowa tym za małżowiną uszną. Charakterystyczny w złamaniu podstawy czaszki (dół środkowy).

Chvostek – gwałtowny skurcz mięśni twarzy po uderzeniu w okolicy mięśnia żwacza. Objaw świadczy o istnieniu tężyczki (przy hipokalcemii).

Stellwag – oczny objaw polegający na rzadkim mruganiu. Sugeruje nadczynność tarczycy.

Raynaud – charakteryzuje się zblednięciem palców, parestezjami lub bólem spowodowany napadem skurczem tętnic w obrębie rok. Występuje w chorobie o tej samej nazwie, a występuje często u młodych dziewcząt. Ciekawy do ew. różnicowania.

Trousseau – zaciśnięcie ramienia opaską powoduje skurcz mięśni dłoni, tzw. ręka położnika. Klasyczny w tężyczce.

Coś jeszcze?

Oczywiście można byłoby wymieniać eponimy bez końca, ale myślę, że te najważniejsze zostały przedstawione. Wszystkich przedstawiać nie ma sensu. Te wystarczą do małej powtórki.

Advertisements

6 thoughts on “Od objawów do diagnozy – przegląd słynnych nazwisk

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s