Badanie psychiatryczne w RM

Badanie psychiatryczne to kolejny element, który jest niezwykle istotny w praktyce RM, a który mam wrażenie szybko umyka, jeśli w ogóle został kompleksowo przedstawiony w toku całej nauki. Jest przede wszystkim elementem ratownictwa, który nie ma szans się utrwalić. Publikacji na rynku jest jak na lekarstwo. Szczególnie tych, które da się wykorzystać w szybkim diagnozowaniu pacjentów, w przeciwieństwie do gabinetów lekarskich, gdzie jest czas na spokojne dywagacje albo szybki kaftan. Nie ma też wielu szkoleń na ten temat. A wydaję mi się, że czasem można byłoby odpuścić jeden ALS w roku kosztem przygotowania się do tak delikatnego tematu.

Poniżej starałem się przygotować krótkie ABC przedstawiające najistotniejsze w mojej ocenie aspekty badania pacjenta z zaburzeniami psychicznymi przez ratownika medycznego lub pielęgniarza systemu. Badanie psychiatryczne to nic innego jak wywiad i szybkie wyciąganie wniosków.

Pierwsze spotkanie

1. Komunikacja

Rozmawiając z pacjentem psychiatrycznym powinniśmy pamiętać o tym, że:

  1. Celem jest dążenie do zmniejszenia napięcia, które wynika z danej sytuacji
  2. Należy pamiętać, żeby zachować autentyczność
  3. Pacjent potrzebuje przede wszystkim tego, żeby być słuchanym
2. Ogólne zasady
  1. Warto się przedstawić
  2. Raczej utrzymywać kontakt wzrokowy (ok. 50% rozmowy)
  3. Używać spokojnego, ale stanowczego tonu
  4. Panować nad własną postawą (bez zbędnych gestów)
  5. Przed ewentualną próbą dotknięcia pacjenta – warto wcześniej uprzedzić (naprawdę warto!)
3. Zanim utrudnimy sobie kontakt z pacjentem…
  1. Nie należy rzucać niepotrzebnymi etykietami (nazwanie pacjenta „psycholem”, „czubkiem” albo „świrem” raczej nie wniesie niczego pozytywnego do postępowania)
  2. Nie należy podnosić głosu i sugerować odpowiedzi
  3. Używanie trudnego słownictwa medycznego nie pomoże postawić wstępnej diagnozy
  4. W przypadku stwierdzenia objawów psychotycznych nie należy utwierdzać pacjenta o ich prawdziwości (niech karetka zostanie karetką, a nie zaprzęgiem ciągniętym przez renifery)

Psychiatryczne SAMPLE

S – ocena świadomości pacjenta! – nawiązanie kontaktu, uzyskanie informacji o danych personalnych (imię i nazwisko, datę urodzenia, ew. PESEL do karty przekazania), bieżącą datę i miejsce, gdzie znajduje się pacjent

A – alergie

M – przyjmowane leki – mogą dać przesłanki, że pacjent wcześniej był leczony przez psychiatrę

P – przebyte choroby – ważne, ze względu na podłoże somatyczne zaburzeń psychicznych

L – ostatni posiłek – przede wszystkim substancje psychoaktywne!

E – okoliczności, w których nastąpiło pogorszenie stanu (może traumatyczne wydarzenie?)

Podłoże somatyczne

Najistotniejszym objawem jest lęk, który może objawiać się:

  • tachykardią
  • uczuciem duszności
  • bólem w klp
  • wzmożoną potliwością
  • drżeniem kończyn
  • objawami dyspeptycznymi
  • parciem na mocz

Lęk natomiast może być objawem następujących stanów chorobowych:

  • OZW
  • zator tętnicy płucnej
  • krwotok
  • niewydolność oddechowa
  • niewydolność krążenia
  • zaburzeni rytmu serca
  • hipoglikemia
  • zespoły bólowe
  • zaburzenia hormonalne tarczycy

Zaburzenia poznawcze

1. Zaburzenia świadomości

Warto zapamiętać, że świadomość to orientacja w odbieranych bodźcach, a przytomność to stan gotowości organizmu dzielący się na czuwanie i sen. Zaburzenia świadomości można podzielić na ilościowe i jakościowe. Ilościowe to nic innego jak zaburzenia przytomności (np. zatrucia, urazy głowy). Jakościowe natomiast to zaburzenie w orientacji co do miejsca i czasu, zaburzenia pamięci i zaburzenia postrzegania rzeczywistości (np. pacjent przytomny, splątany w AVPU).

2. Zaburzenia spostrzegania

Najważniejsze z nich, bez zbędnych podziałów na prawdziwe i rzekome etc. to:

  1. Złudzenia (iluzje) – zniekształcone postrzeganie realnie istniejących przedmiotów i zjawisk. Przyczyną często jest strach lub po prostu słabe warunki otoczenia (np. noc)
  2. Omamy (halucynacje) – to wrażenia chorego, które nie mają bodźca zewnętrznego (np. głosy, które każą coś pacjentowi zrobić)
3. Zaburzenia myślenia
  1. Zahamowanie – gdy proces myślowy przebiega wolno, a wypowiedzi są skąpe i ubogie w skojarzenia
  2. Otamowanie – nagłe zablokowanie myśli, gdy pacjent nagle urywa wypowiedź
  3. Mutyzm – gdy następuje brak reakcji słownych
  4. Szybki tok myślenia – gdy występuje gonitwa myśli i słowotok
4. Urojenia

To sądy i przekonania, które nie są zgodne z rzeczywistością, a pacjenta nie da się przekonać o ich nieprawdziwości, pomimo logicznych (z punktu widzenia badającego) argumentów. Najczęściej pacjenci wykazują następujące urojenia:

  • przekonanie o ponadprzeciętnych umiejętnościach
  • przekonanie o prześladowaniu, śledzeniu i zagrożeniu ze strony otoczenia
  • przekonanie o owładnięciu przez zewnętrzne siły/osoby
  • przekonanie o bezwartościowości i przejawianie depresyjnych zachowań

Otępienie

Bardzo często występujące zaburzenie, przede wszystkim w wezwaniach do zaburzeń psychicznych u osób starszych. To utrata możliwości intelektualnych wcześniej osiągalnych bez wysiłku.

Objawami otępienia są:

  • zaburzenia pamięci
  • trudności w zrozumieniu informacji
  • chwiejność i brak kontroli nad emocjami

Przyczynami otępienia są:

  • choroby organiczne (np. ch. Alzheimera)
  • zmiany naczyniowe (np. po udarach)
  • urazy głowy
  • zatrucia

Czyli o co chodzi?

Próbując wszystko skrócić do niezbędnego minimum zawsze coś się pominie. Poniżej próba usystematyzowania objawów i przypisanie możliwej przyczyny. Niestety – granice są bardzo płynne.

  • Depresja – smutek, płacz, unikanie kontaktu wzrokowego, ubogie wypowiedzi, pesymizm
  • Stan maniakalny – radość, beztroska, ruchliwość, wypowiedzi spontaniczne, żartobliwe, nadmierny optymizm, drażliwość, gniew, krzyk, agresja
  • Schizofrenia – obojętność, twarz maskowata, podejrzliwość, nieufność, rozdrażnienie, brak poczucia bezpieczeństwa, rozglądanie się, nasłuchiwanie, agresja (i autoagresja)
  • Katatonia – zastyganie, brak wykonywania ruchów, skrajne spowolnienie, nienaturalne ułożenie ciała

Podsumowanie

Zbierając wszystkie powyższe informacje w jedną całość badanie pacjenta z zaburzeniami psychicznymi powinno zawierać ocenę:

  • świadomość i orientacja
  • możliwość nawiązania kontaktu i jego jakość
  • nastrój
  • napęd (wypowiedzi i ruchy)
  • tok myślenia
  • spostrzeganie
  • myśli i zamiary (np. myśli samobójcze)

Badanie psychiatryczne to trudny temat. Nie znaczy to jednak, że można go pominąć w toku ciągłego samodoskonalenia. Temat przede wszystkim istotny dlatego, że pacjentów psychiatrycznych przybywa i raczej nie zapowiada się na odwrócenie tego trendu.

Reklamy

4 thoughts on “Badanie psychiatryczne w RM

  1. Wczoraj miałam pacjentkę,która została przewieziona na psychiatrię.
    Pracuje dopiero od pół roku w pogotowiu,w szkole nie mieliśmy postępowania z pacjentem psychiatrycznym ale tak jak tutaj kolega opisał taki i ja zebrałam,teraz wiem,ze był idealny:)
    ‚Schizofrenia – obojętność, twarz maskowata, podejrzliwość, nieufność, rozdrażnienie, brak poczucia bezpieczeństwa, rozglądanie się, nasłuchiwanie, agresja (i autoagresja)’ idealny opis mojej wczorajszej pacjentki a do tego doszły groźby samobójcze oraz kierowane w naszą strone groźby pozbawienia nas życia:)
    Jednym słowem było wesoło,w niektórych momentach strasznie ale wszystko jest ok:)
    Mega szacun za wskazówki! Pozdrawiam:)

    Polubienie

  2. ja mam podobnie. ciągle taka rodzina chce zrobić z takiej kobiety wariatkę, chłop chce się dobrze rozwieść i mamusia mu pomaga. jak coś im się nie podoba, albo ma inne zdanie to dzwonią na pogotowie, że jest dziwna i agresywna, my przyjeżdżamy, a ona jest całkiem normalna. niestety podchodzą niektórzy ludzie do nas jak do „pakowaczy”. niestety tak jest. niestety nie ma regulacji prawnych, żeby to zmienić, czy naprawić…

    Polubienie

  3. ale szmira. my też tak mamy, a co gorsza mimo, że wszyscy wiedzą że nic nie robiła ją zabieramy, bo kierownik tak decyduje. straszne. psychiatrzy sami powinni troszkę zacząć się leczyć. ta nasz już przegrana, chcą ją ubezwłasnowalniać, bo ma własne zdanie i nie chciała robić to co teściowa. współczesna psychiatria. masakra. żal mi jej. a ci ludzie tylko się nakręcają, no bo mogą. ustawa o ochronie zdrowia psychicznego kompletnie nic nie znaczy!!!

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s