Metoclopramid w praktyce RM

Metoclopramid to lek często wykorzystywany w ratownictwie medycznym. Stąd też krótko i na temat o leku oraz jego zastosowaniu od strony pracy w PRM. W myśl zasady, że nadmiar zbędnych informacji szkodzi, dlatego leczenie nudności podczas chemioterapii etc. pozostawię dla specjalistów tym się zajmujących.

Co to za lek?

Znany metoclopramid, metoclopramidum, czy metoklopramid to po prostu substancja czynna – metoclopramide hydrochloride. Działa przeciwwymiotnie i prokinetycznie, czyli pobudzająco na  perystaltykę górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Mechanizm działania

Działanie prokinetyczne zależne jest od działania przeciwwymiotnego. Substancja leku działa jako bloker receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5-HT3, działając uspokajająco i przeciwwymiotnie. To działanie wpływa na uwalnianie acetylocholiny ze splotów nerwowych w mięśniach gładkich jelit. Acetylocholina działając na odpowiednie receptory przewodu pokarmowego powoduje ich skurcze i przyspiesza perystaltykę.

Wskazania

Obecnie metoclopramid stosuje się jedynie do leczenia objawowego nudności i wymiotów (wg Europejskiej Agencji Leków (EMA) z roku 2013),  w tym w przebiegu napadów migreny. Odchodzi się od leczenia zaburzeń czynnościowych górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Przeciwwskazania

To, na co trzeba uważać podczas pracy w PRM:

  • krwawienia z przewodu pokarmowego, niedrożność mechaniczna lub perforacja
  • chorzy na padaczkę lub przyjmujących leki mogące wywołać objawy pozapiramidowe
  • napady drgawkowe oraz objawy pozapiramidowe mogą ulec nasileniu
  • osoby z chorobą Parkinsona
  • dzieci do 1. roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia zaburzeń pozapiramidowych

Działania niepożądane

Najistotniejsze to:

  • uczucie zmęczenia, lęk
  • zawroty i bóle głowy
  • biegunka
  • objawy pozapiramidowe (dyskinezy – skurcze mięśni twarzy, ruchy mimowolne, kręcz szyi), parkinsonizm polekowy

Dawkowanie

Metoclopramid stosowany w ratownictwie występuje jako roztwór w ampułce po 2 ml (1 ml roztworu zawiera 5 mg czynnej substancji, czyli jedna ampułka – 10 mg). Lek możemy podać zarówno domięśniowo jak i dożylnie. Zazwyczaj jedna ampułka (10 mg) jest wystarczająca do uzyskania odpowiedniego efektu. U dzieci dawka to 0,1-0,15 mg/kg m.c.

Producent leku dopuszcza podanie go i.v. bez rozcieńczenia, jednak dla własnego i pacjenta bezpieczeństwa możemy rozcieńczyć lek w strzykawce do 10-20 ml w przypadku podaży dożylnej. Do tego celu nada się zarówno 0,9% NaCl jak i 5% glukoza. Oczywiście podając lek i.m. podajemy lek bez rozcieńczenia (2 ml).

Ważne jest, aby podawać lek powoli, w ciągu 1-2 minut, aby uniknąć spadku ciśnienia tętniczego.

Wskazówki

  • metoclopramid nasila działanie etanolu i paracetamolu
  • nie działa w nudnościach i wymiotach pochodzenia błędnikowego
  • warto odpuścić sobie podanie leku u kobiet w ciąży
  • lek warty użycia przy podawaniu morfiny (działanie przeciwwymiotne i pozwalające na podanie mniejszej dawki opioidu przy takiej samej wartości terapeutycznej, więcej: Analgezja w ZRM „P”)
Reklamy

One thought on “Metoclopramid w praktyce RM

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s